Biz bina olarak tabi sadece betonarme binalarla ilgiliyiz. Bununla ilgili sistemler göz önüne geliyor. Tabi az da olsa yığma bina, ahşap bina ya da çelik konstrüksiyon binalarda olmaktadır. Bunlarında güçlendirmeleri yapılabilmektedir. Bu saha çalışmaları dediğimiz çalışmaların düzgün bir şekilde yapılmasının akabinde yapıya özgü olarak da yığma yapılar için, ahşap yapılar için ve yahut da çelik konstrüksiyon yapılar için güçlendirme projeleri hazırlanabilir.

Performans analizini yapıldıktan sonra, güçlendirilmeye karar verilebilir. Bazı binalar var performansını yaptıktan sonra buna güçlendirmeye gerek yok diyoruz. Çünkü bu tamamen inşaata dönüyor, yeniden yapmaktan daha fazla maliyet de çıkartabiliyor. Demir donatı olmadığı binalara dahi denk geldik yani alt katlarda demir donatı var, yukarılarda hiçbir şekilde demir donatıyla değil tamamen betondan yapmışlar, betonarme değil betondan yapılmış binalarda olabiliyor. Zemin kat, birinci kat, bodrum katı betonarme olup , üçüncü dördüncü kattan itibaren yığma olarak devam etmiş gecekondu benzeri binalarda söz konusu olabiliyor. Bir diğer konu da C7 olarak tabir ettiğimiz yani 7 megapaskal’ın altındaki beton kalitesi olan binalarda da güçlendirme yapmayı doğru bulmuyorum. Bunu yerine yıkıp yeniden yapmak gerek.

Yapıların güçlendirilmesi ile ilgili olarak birçok teknik yer almaktadır. Tabi bununla ilgili son zamanlarda, sismik izolatörler ya da sismik sönümleyicilerden sıkça bahsedilmektedir. Fakat her binaya sismik izolatör veya sismik sönümleyici kullanamayız. Diğer klasik metot olan güçlendirme yöntemlerinden bahsedecek olursak, betonarme elemanları güçlendirmek için bir çok yöntem var mesela betonarme şekilde, çelik konstrüksiyon güçlendirmeleriyle, çelik manto güçlendirmeleriyle veya karbon fiber dediğimiz FRP sistemle yani polimer lifli malzemeyle güçlendirebiliriz. Tabi bunda bir binayı seçerken, birdenbire ben bu şekilde güçlendireceğim demek doğru değildir. Her binanın kendi içerisinde bir karakteri, bir ruhu vardır. Bunu ilk başta bina performans analizini yapıp, binanın kendine özgü oluşturulacak güçlendirme programını tayin etmemiz gerekiyor. Bir binayı bazen betonarme ile güçlendirebilirken karbon fiber ile güçlendiremeyebiliriz. Çünkü karbon fiberle de güçlendirebilmek için binanın betonunun belli bir sertlik oranında olması gerekmektedir. Sismik izolatörlerle yapabiliriz ama onunla ilgilide binanın zemin sınıfının belirli bir kriterde olması gerekiyor ve binanın bitişik nizam olmaması gerekiyor. Bu hususların tamamını bir mühendisi kısıtlamaktan ziyade, tecrübeli mühendise teslim etmek gerek. Mühendis oturup analizini yaptığı zaman kendisi size en uygun, en sağlıklı güçlendirme metodunu tavsiye edecektir ve bununla ilgili de projelerini hazırlayacaktır.

Güçlendirme yaparken firma seçiminin çok iyi olması gerekiyor. Sadece güçlendirme projesinin hazırlanması değil, uygulanması da çok önemlidir. Bence en önemlisi güçlendirme projesinin, çok iyi uygulanmasıdır. Çünkü malzeme kalitesi, işçilik kalitesi en üst seviyede olmak zorunda. Hasta bir yapıyı ayağa kaldırıyoruz. Normal bir yapı yapmıyoruz. Yüklenici firmanın daha önceden bu işi yapmış, bu bilgi birikimine sahip bir firma olması gerekiyor. Güçlendirme yaparken de firmadan şunu talep etmeniz gerekiyor. İşin başında sonuna kadar, imalatın her aşamasında, bir inşaat mühendisi, elektrik , makine ya da mimar demiyorum. Elektrik mühendisi ya da mimarlıktan bahsetmiyorum inşaat mühendisi yer alması gerekmektedir. Çünkü yapının belirli oranlarında inceleme yapıp projeyi hazırlıyoruz ama imalat esnasında kolon sıyırmalarında, kiriş sıyırmalarında, duvarların yıkıldığı takdirde ekstrem bazı durumlar ile karşılaşabiliyor. Bunu tabi bir inşaat mühendisi gözlemlediği takdirde, olası değişiklikleri anında projeyi hazırlayan firmaya haber veriyor. Olası bir hata varsa giderilmiş oluyor. O anda orada noktasal olarak çözümler üretilebiliyor.

Güçlendirme maliyetini belirlemek mümkün değildir.

Proje çalışmasını kesin ve net olarak belirlenmesi gerekmektedir. Çünkü binanın ne ölçüde güçlendirileceği, ne kadarlık maliyet içereceği sadece güçlendirme projeleri akabinde çıkmaktadır.

Deprem yönetmeliğine göre daha önceden bina risk analizi yapıp, güçlendirme projesi hazırlamış, deneyimli, tecrübeli mühendislik firmalarını tercih etmeniz gerekmektedir.

6306 sayılı kanun kapsamında yetkilendirilen, Çevre Şehircilik ve İklim Bakanlığı tarafından yetkilendirilen lisanslı firmalar bina performans analizi yapabilir ama güçlendirme analizi ve güçlendirme projelerinin hazırlanması tamamen farklı çalışmadır. Burada tecrübe çok önemlidir. Kullanılacak malzemeleri tanıması lazım güçlendirme projesini yapacak kişilerin.

Güçlendirme yaparken firma seçiminin çok iyi olması gerekiyor. Sadece güçlendirme projesinin hazırlanması değil, uygulanması da çok önemlidir.

Bence en önemlisi güçlendirme projesinin, çok iyi uygulanmasıdır. Çünkü malzeme kalitesi, işçilik kalitesi en üst seviyede olmak zorunda. Hasta bir yapıyı ayağa kaldırıyoruz. Normal bir yapı yapmıyoruz. Yüklenici firmanın daha önceden bu işi yapmış, bu bilgi birikimine sahip bir firma olması gerekiyor. Güçlendirme yaparken de firmadan şunu talep etmeniz gerekiyor. İşin başında sonuna kadar, imalatın her aşamasında, bir inşaat mühendisi, elektrik , makine ya da mimar demiyorum. Elektrik mühendisi ya da mimarlıktan bahsetmiyorum inşaat mühendisi yer alması gerekmektedir. Çünkü yapının belirli oranlarında inceleme yapıp projeyi hazırlıyoruz ama imalat esnasında kolon sıyırmalarında, kiriş sıyırmalarında, duvarların yıkıldığı takdirde ekstrem bazı durumlar ile karşılaşabiliyor. Bunu tabi bir inşaat mühendisi gözlemlediği takdirde, olası değişiklikleri anında projeyi hazırlayan firmaya haber veriyor. Olası bir hata varsa giderilmiş oluyor. O anda orada noktasal olarak çözümler üretilebiliyor.